მარი ბექაური – მატარებლის ხმა

 

 კაცის ამბავი

არავინ დამიჯერა. როცა ვთქვი, რომ კაცმა თავი იმის გამო მოიკლა, რომ მატარებლის სადგური გააუქმეს, ყველამ გიჟად ჩამთვალა. თავიდან ვიფიქრე, პოლიციაში მივალ და ყველაფერს დაწვრილებით მოვყვები-მეთქი, მაგრამ მერე მივხვდი, რომ არსებობს რაღაცები, რაღაც ისტორიები, რომლებიც თავიანთ გმირებთან ერთად კვდებიან. დღემდე მგონია, რომ სწორად მოვიქეცი…

ჩემი ამბავი ჩემს უძილობასთან ერთად დაიწყო. უფრო სწორად, ჯერ უძილობა იყო, რომელსაც მიზეზი ვერ გამოვუძებნე და რომელიც სამზარეულოს მაგიდაზე ცარიელ არყის ბოთლებს ტოვებდა, ხოლო შემდეგ კაცი მეზობელი სახლიდან, რომელიც ამ უძილობაში შემოიჭრა თავისი უცნაური ისტორიებით…

ზუსტად არ მახოვს, რამდენი ღამე მქონდა გათენებული. არც ის მახსოვს, რამ მომაგონა იმ შუაღამისას მაინც და მაინც ფანჯარიდან გადაყუდებულს მეფიქრა საკუთარ უიმედობაზე. მაგრამ ასე კი მოხდა და სწორედ მაშინ დაიწყო ყველაფერი… ოთახებში უაზრო სიარულის შემდეგ ფანჯარა გამოვხსენი და სიგარეტს მოვუკიდე. ნერვები მეშლებოდა ჩემს თავზე და მინდოდა მიზეზი მეპოვნა, რათა რაც შეიძლება მალე დავბრუნებოდი ნორმალურ ცხოვრებას. ჰოდა სწორედ ამ ფიქრებში ჩაძირულმა გავიგონე ვიღაცის ხმა.

„შენც არ გძინავს.“ – თქვა კაცმა გვერდითა სახლის ფანჯარიდან და რადგან პასუხის გაცემა დამაგვიანდა, ისევ თვითონ განაგრძო: „თითქმის ორი კვირაა ათენებ. თუ გინდა ჩემთან ერთად დაელოდე ხოლმე.“

„რას?“ – მივუგე დაბნეულმა.

„მატარებელს.“ – ძალიან მშვიდად ლაპარაკობდა. – „გინდა?“

ვიფიქრე, დარტყმულია-მეთქი და ფანჯარა მივხურე. მანამდეც გამეგონა მეზობლებისგან, რომ ცოტათი ვერ იყო. მე შეხება არ მქონია. სახლიდან ძალიან იშვიათად გადიოდა. ამიტომ ორი წლის განმავლობაში, სანამ იქ ვცხოვრობდი, სულ რამდენჯერმე მომეკრა თვალი.


სამზარეულოში დავბრუნდი და დალევა განვაგრძე. ცოტა ხანში სულ გადამავიწყდა ჩემი გიჟი მოხუცი და ისევ უიმედობაში ჩავეშვი. ამდენი სმისგან და უძილობისგან ძლივს ვაზროვნებდი. ვატყობდი, რომ ცოტაც და ფსიქიატრიულში ამოვყოფდი თავს. სასწრაფოდ რამე უნდა მეღონა. თუ მდგომარეობა არ გამოსწორდებოდა, მალე ახლობლებსაც დავკარგავდი და სამსახურიდანაც გამომაგდებდნენ. ყველაფერი ნერვებს მიშლიდა და მაღიზიანებდა. მაღიზიანებდა დედაჩემის სატელეფონო ზარები, უფროსის საქმიანი გამომეტყველება, ქუჩაში მოსიარულე ადამიანები, კატა, რომელიც იმ გადარეული კაცის ფანჯრის რაფაზე იჯდა ხოლმე და მზეს ეფიცხებოდა. მოკლედ, ყველაფერი ჩემს ნერვებზე მოქმედებდა და ერთადერთი ის მინდოდა, მთელი სამყარო ჯანდაბაში გადამეგზავნა.

პირიქით კი მოხდა. მეორე დღეს უფროსმა ორკვირიან უფასო შვებულებაში გამიშვა და ყველანაირად მაგრძნობინა, რომ თუ ჩვეულ რეჟიმში არ ვიმუშავებდი, იქიდან მომისროდა. საღამოს კი დედაჩემის მეორმოცე ზარს ბოლოს და ბოლოს ვუპასუხე და გავიგე, რომ ყველაზე გარეწარი ადამიანი ვყოფილვარ დედამიწის ზურგზე. პრინციპში შეიძლება ეგრეც იყო. მოკლედ, ბევრი მიზეზი მქონდა იმისთვის, რონ ტვინის გათიშვამდე გამოვმთვრალიყავი და მეც აღარ დამიყოვნებია. სამზარეულოს მივაშურე და მთელი ეს უბედური დღე სასმელს ჩავაყოლე…

უგონოდ დავთვერი. თვალებს ძლივს ვახელდი. ვიფიქრე, დამეძინება-მეთქი და ლოგინზე მივეგდე. არაფერი გამოვიდა. როგორც კი თვალებს დავხუჭავდი, ყველაფერი ტრიალს იწყებდა და მეგონა, მოვკვდები-მეთქი. შემეშინდა. ტუალეტში გავედი და გული ავირიე. ცოტა აზრზე მოვედი. მერე ისევ საძინებელს დავუბრუნდი, ფანჯარა გამოვაღე და ჰაერს ხარბად ვისუნთქავდი. „ჰო, ჯანდაბაა, ჯანდაბაა, ყველაფერი ჯანდაბაა-მეთქი“. – ვიმეორებდი უაზროდ. ჰოდა დავინახე… ისევ ფანაჯარასთან იჯდა და გარეთ იყურებოდა. ასეთი მთვრალი რომ არ ვყოფილიყავი, ალბათ არასოდეს გავცემდი ხმას, მაგრამ უცებ ძალიან მომინდა დავლაპარაკებოდი და რაღაც მისალმების მაგვარი გავძახე.

„ჰო, დაბრუნდი.“ – თავი ჩემკენ მოატრიალა.

„საიდან დავბრუნდი?” – ვერ მივხვდი, რას გულისხმობდა.

„შენც სხვებივით გგონია, რომ გიჟი ვარ?“

პასუხი არ გამიცია.

„ჰო, ჰო, რამდენი წელია ყველას ეგრე გონია… რატომ არ გძინავს?” – ვიგრძენი, რომ მიყურებდა.

„მეც ეგ მაინტერესებს.“ – გულწრფელად მივუგე.

„ეგრე აგერევა ყველაფერი. დამიჯერე, სანამ დრო გაქვს, გამოასწორე.“ – ისევ ქუჩისკენ მიატრიალა თავი, – „არ გეგონოს, რაღაცებს გარიგებდე. უბრალოდ, დამიჯერე, – ეგრე ჯობია შენთვისვე. რაც უფრო ცოტა გეცოდინება.“

გაჩუმდა.

„შენ მთელ ღამეებს აქ ათენებ?“ – ვკითხე ცოტა ხანში.

„მე ველოდები.“

„რას ელოდები?“ – ისევ ვერ მივხვდი, რას გულისხმობდა.

„მატარებელს. ორი კვირაა აღარ გამოჩენილა და ველოდები, როდის ჩაივლის.“

ვიგრძენი, რომ რაღაცნაირად მომწონდა ეს კაცი, რომელსაც მეტად ხმა აღარ ამოუღია და მთელი ღამე ეგრე ვისხედით ჩვენ-ჩვენს ფანჯრებთან.

წესით ჩემი მოხუცთან ურთიერთობა აქ უნდა დასრულებულიყო. მაგრამ ასე არ მომხდარა. ისედაც ხომ ეგრეა ცხოვრებაში, არაფერი ხდება წესების მიხედვით. ჰოდა მომდევნო ღამეს ისევ ფანჯარასთან მივედი და შევამოწმე, იქ თუ იქნებოდა. წარმოდგენა არ მქონდა, რა ძალა მიზიდავდა ასე ამ კაცისკენ, მაგრამ ფაქტია, რომ ერთადერთი ადამიანი იყო, ვისთანაც ურთიერთობა შემეძლო. რა თქმა უნდა, იქ დამხდვა. სკამი მივიდგი და და ფანჯარა გამოვაღე. დამინახა, მაგრამ ხმა არ გაუცია. ცოტა ხანს ეგრე ვიყავით, ჩუმად. მერე ლაპარაკი რომ დამეწყო, ისევ უძილობაზე ვკითხე:

„რამდენი ხანია არ გძინებია?“

კაცმა ხელები რაფაზე დაალაგა და ისე, რომ განათებული ქუჩისთვის თვალი არ მოუცილებია, მომიგო:

„იმდენივე, რამდენიც შენ.“

„და შენ რატომ ვერ იძინებ?“

„ხომ გითხარი, მატარებელს ველოდები. არ გამოჩენილა მთელი ეს ხანი.“ – ხელით რაღაც უცნაური მოძრაობა გააკეთა, – „ვერ გავიგე, ეს რა ჯანდაბაა!“

„და თუ არ გამოჩნდა, არასოდეს დაიძინებ?“

არაფერი მიპასუხა.

„კარგი. მაშინ ასე გკითხავ –  სადგურთან რომ არ გეცხოვრა, არასოდეს დაიძინებდი? ეგრე ხო მოკვდებოდი?“ – თვითონვე მივხვდი, რომ რაღაც უაზრობა ვკითხე, ბავშვურად გულუბრყვილო.

„სადგურთან რომ არ მეცხოვრა, არც არაფერი იქნებოდა.“ – შემომხედა. ლამპიონის შუქზე ვარჩევდი მის სახეს. „ნეტა, რა ჰქვია-მეთქი“, – გავიფიქრე.

„ეხლა კიდე გვიანია.“ – გააგრძელა კაცმა. – „მაგიტომ გეუბნები, დაიძინე, სანამ შეგიძლია, რომ დაიძინო. თორემ მერე ყველაფერი მნიშვნელობას დაკარგავს.“ – გაეცინა. მისმა სიცილმა დამაბნია. – „ისევ დარიგებასავით გამომდის. თან ცოტა გაუგებრად ვლაპარაკობ, ხო?“

„არა-მეთქი“, – ვუთხარი. საბოლოოდ დავრწმუნდი, რომ ეს კაცი მომწონდა.

„მე იმის თქმა მინდა, რომ არ უნდა დაუშვა შენს ცხოვრებაში რაღაც უფრო მნიშვნელოვანი გახდეს, ვიდრე თავად ცხოვრება და თავად შენ. იმიტომ რომ არაფერს აქვს მნიშვნელობა სინამდვილეში. დრო ეგეთია, რომ ყველაფერს აცლის ძალას; ის, რაც ერთ მომენტში ყველაზე კარგი და სრულყოფილი გეჩვენებოდა, უცბად ქრება – ქრება იმ დონეზე, რაზედაც სრულყოფილება ჩამოეცლება ხოლმე და საბოლოოდ აღარაფერი გრჩება… წადი და დაიძინე.“

„სისულელეა. ვერ დავიძინებ.“ – მხრები ავიჩეჩე.

„დაიძინებ. ფიზიკურად დატვირთვე შენი თავი, ისე რომ დაღლილობისგან თვალებში ვეღარ იხედებოდე და მერე დაიძინებ.“

„თუ ეგ ყველაფერი იცი, შენ თვითონ რატომ არ გძინავს?“

„იმიტომ, რომ მატარებელი უნდა მოვიდეს.“

გავჩუმდით. მაგრამ ვერ მოვითმინე და ცოტა ხანში მაინც ვკითხე:

„რისთვის ელოდები მატარებელს?“

კაცმა არ მიპასუხა. მაშინვე ოთახში შებრუნდა. მესმოდა, რომ ვიღაცას ეძახდა. მერე კი კატით ხელში დაბრუნდა და ეფერებოდა.

ის ღამეც ეგრე გავატარეთ. მე ფანჯარასთან ვიჯექი და ვფიქრობდი, რომ უცნაური იყო ეს ყველაფერი. უცნაური იყო, რომ ვიჯექი იქ, იმ მომენტში და გვერდითა სახლის ფანჯარასთან ისხდნენ კაცი და კატა და რომ სამივენი ვუყურებდით, როგორ ეძინათ ადამიანებს და რაღაცას ველოდებოდით იმისთვის, რომ ჩვენც დაგვეძინა. დრო კიდე გადიოდა – ქუჩაზე, ლამპიონთან, ჩვენი ფანჯრის რაფებზე, კორპუსის სადარბაზოებში, ბინებში, რომლებშიც ადამიანებს ეძინათ და როდესაც დილით იღვიძებდნენ, იყვნენ უფრო დიდები და ბებრები და დაღლილები და უფრო დაახლოებულები სიკვდილთან. ეგრე ვისხედით და ვუყურებდით როგორ მიდიოდა დრო სადღაც.

რამდენიმე დღის შემდეგ აღმოვაჩინე, რომ ჩემი ცხოვრება ერთ დიდ ღამედ იყო ქცეული, სადაც მხოლოდ მეზობელი კაცისთვის და მისი კატისთვის დარჩენილიყო ადგილი. სხვა არაფერი მაინტერესებდა. მთელი დღეები ვფიქრობდი, იშვითად გავდიოდი გარეთ – ისიც მხოლოდ საჭმლის საყიდლად. საგნების აღქმა უკვე დაკარგული მქონდა. აღარ მადარდება, რომ თითქმის სამი კვირის უძილო ვიყავი და ეგრე ველოდებოდი ღამეებს, რომ ფანჯარასთან მივმჯდარიყავი,  და კაცთან და მის კატასთან ერთად მეყურებინა ქუჩისთვის.

ზოგჯერ ერთ-ორ სიტყვას ვეტყოდით ხოლმე ერთმანეთს და მერე სულ ჩუმად ვისხედით.  უცნაური კი ის იყო, რომ არ მაწუხებდა ეს სიჩუმე. თითქოს ეს კაციც თავისი კატით ამ დუმილის ნაწილი გამხდარიყო. ვხვდებოდი, რომ სხვანაირად ცხოვრება აღარ შემეძლო და თან იმასაც ვხვდებოდი, რომ ასე დიდხანს ვეღარ გავატანდით. ბოლოს და ბოლოს, გონება მთლიანად გამოგვეფიტებოდა უძილობისგან და ან გავგიჟდებოდით ან მოვკვდებოდით. მაგრამ ამას უკვე დაკარგვოდა მნიშვნელობა.

„სულ სადღაც მიდიან. გაიგე? აიკრავენ თავიანთ ბარგი-ბარხანას, ჩასხდებიან მატარებელში და მიდიან. ეგენი სულ სადღაც მიდიან.“ – მითხრა ერთხელ კაცმა და დავიძაბე, რადგან ვიფიქრე, რომ თავისი საიდუმლოს გამხელას აპირებდა. მაგრამ კაცი გაჩუმდა და კატას დაუწყო ფერება.

„არასწორია, რასაც მე ვაკეთებ. შენ უნდა დაიძინო.“ – დაიწყო მერე. – „შენ ჯერ მთელი ცხოვრება გაქვს გასავლელი. ჯერ ათას ჭაობში უნდა ჩაეფლო და ათას ნეხვში ჩადგა ფეხი, რომ რაღაცებს მიხვდე. ისე უნდა გამოიღრღნა შიგნიდან, რომ გეგონოს – ამის მეტი ტკივილი აღარ არსებობს, რომ ამის მეტი მარტო სიკვდილი შეიძლება იყოს, და მაგ დროს მიხვდები რა რა ყოფილა და მერე თავიდან დაიწყებ მთაზე ასვლას.“

არც მიფიქრია, გამეჩერებინა. მინდოდა, რომ ძალიან ბევრი ელაპარაკა და ყველაფერი ეთქვა, რასაც ფიქრობდა.

„ჰო. ეგრე. ძალიან გაგიჭირდება. იმიტომ, რომ ეკლები სხეულის ყველა წერტილში შეგერჭობა. შეიძლება შეიშალო და შენი სისხლის ლოკვა დაიწყო. მართლა გეუბნები… შეიძლება ყოველი ფეხის ნაბიჯზე დაწყევლო ღმერთი, მაგრამ მერე მაინც იმას სთხოვ შველას, იმიტომ, რომ აღარ გექნება სხვა გამოსავალი, – როგორც არ უნდა გძულდეს…“ – კატას აკოცა თავზე. – „ესე მგონია, აღარასდროს მოვა მატარებელი.“

მართალს ამბობდა.

ყველაზე კარგად ეს კადრი მახსოვს… როცა ვუთხარი, იმწამსვე წამოდგა. მკვეთრად შემოტრიალდა ჩემკენ და ისე მიყურებდა, თითქოს მისთვის ქვეყნიერების დასასრული მემცნოს. ვერ წარმოვიდგენდი, ასეთი რეაქცია თუ იქნებოდა, თორემ არასოდეს ვეტყოდი, მიუხედავად იმისა, რომ ვიცოდი, – მანამდეც იცოდა.

„როგორ თუ გააუქმეს?!“ – მისი მშვიდი ხმაც დარღვეული მეჩვენა.

„ჰო, ეგრე მითხრეს, როცა მივედი. სხვაგან გადაიტანეს. ლიანდაგებსაც აყრიან მალე.“

„შეუძლებელია.“

აღარ ვუპასუხე.

„გამოდის, რომ აქ მატარებელი აღარასოდეს ჩაივლის?“

„ჰო.“

„გამოდის, რომ მატარებელი აღარასოდეს ჩაივლის.“ – ამას მე უკვე აღარ მეუბნებოდა. საკუთარ თავს აგნებინებდა და კიდე კატას, რომელიც ფანჯრის რაფაზე ღვთაებრივი სიმშვიდით იჯდა და ღმერთმაც არ უწყის, რას უყურებდა.

კაცი წავიდა.

ეს პირველი ღამე იყო, რომელიც ფანჯარასთან აღარ გაუტარებია და უეცრად ვიგრძენი, რომ რაღაც დამთავრდა, რაღაც – დიდი და მნიშვნელოვანი და შემეშინდა. თან საკუთარ თავზე ვიყავი გაბრაზებული, ასე სულელურად რომ მოვიქეცი, – ვიფიქრე, წავალ და გავიგებ მატარებლის ამბავს, რომ ამან მაინც დაიძინოს-მეთქი… უაზროდ მოვიქეცი. არ უნდა გამეგო, ყოველ შემთხვევაში, არ უნდა მეთქვა მაინც. რაც მოხდა, ვეღარ შევცვლიდი.

ლიანდაგებს მალე აყრიდნენ.

მართალი თქვა. თვითონვე.

მომდევნო ორი დღე მარტომ გავატარე ფანჯარასთან. არაფერზე მიფიქრია. არაფერი მინდოდა. ველოდებოდი. ერთადერთი, რის გამოც ამდენი საათი თვალებდათხრილი ვიჯექი ფანჯარასთან,  ლოდინი იყო. არადა ვიცოდი, რომ აღარ მოვიდოდა. თითქოს ეს სამკუთხედი ჩემკენ შემობრუნებულიყო – ახლა მე ველოდი კაცს, რომელიც მანამდე მატარებელს ელოდა…

შემეშალა.

მოვიდა.

სამი საათი იქნებოდა, ან ოთხი, ზუსტად არ ვიცი. ისევ ფანჯარასთან ვიჯექი, როცა კარზე ვიღაცამ დააკაკუნა. გამიკვირდა. თავიდან ვიფიქრე, ეს ალბათ გაცოფებული დედაჩემი დამადგა-მეთქი, მაგრამ  მერე კატის კნავილი გავიგონე, და ვიგრძენი, როგორ ავღელდი, რადგან მივხვდი, ვინც იდგა კარს იქით… ამ ხნის მანძილზე ისე შევეჩვიე ფანჯრიდან ურთიერთობას, რომ სხვანაირად ვეღარ წარმომედგინა. დაბნეულმა გავაღე კარი და ხელით ვანიშნე, შემოსულიყო. თვითონაც დაბნეული ჩანდა. სამზარეულოსკენ წავედი და ჩამრთველს ხელი ვკარი. მაგიდას მივუსხედით. დასალევი შევთავაზე, მაგრამ იუარა. მიჭირდა ლაპარაკი და ველოდი, როდის მეტყოდა რამეს.

„ჰო. ეგრე.“ – როგორც იქნა, დაიწყო. – „მაპატიე, რომ ასე შემოგეჭერი. მაგრამ სხვანაირად აღარ გამოვიდოდა.“ – შევატყე, ძალიან ღელავდა. – „მომისმინე… ვიცი, შეიძლება არ გაინტერესებს, – უფრო სწორად, რა საინტერესო უნდა იყოს ვიღაც კაცის ისტორია, მაგრამ მაინც გთხოვ, რომ მომისმინო, იმიტომ, რომ…“ – მე ვუყურებდი. მის სახეს ვაკვირდებოდი და ვხვდებოდი, რომ ახლა ნამდვილად გავიგებდი ყველაფერს. – „ცხოვრება ისე გავიდა, რომ ვერ გავიგე. მე ვფიქრობ – ამდენი დრო ხელებში ჩამეფშვნა და არ მჯერა. ეს ორი დღეა, რაც დაზუსტებით ვიცი, რომ მატარებელი აღარ ჩაივლის… ახლა ვხვდები. მე მგონია, რომ ყველაფერი ახლა გავიგე… და სულ იმ გოგოს ბრალია.“ – კატა მაგიდიდან გადმოხტა და ჩემს ფეხებთან გაიტრუნა. – „იმას დრო ვერ შეცვლიდა. იმიტო რო ეგეთი იყო. ეგეთი დამპალი ხასიათი ჰქონდა. და ალბათ მაგიტომაც მიყვარდა, რომ ვიცოდი – დროც კი ვერაფერს მოუხერხებდა. ჰო. ეგრე… არადა თავიდან როგორი ბედნიერები ვიყავით. შენ ვერ წარმოიდგენ, ზოგჯერ რა სასაცილო იყო ხოლმე. რაღაცას რომ ვეტყოდი და ვერ ხვდებოდა, იმდენს ფიქრობდა, თითქოს ურთულესი ამოცანა ჰქონდა ამოსახსნელი. ყველაფერს ერთად ვაკეთებდით, იმდენად ერთმანეთში ვიყავით შესახლებულები, რომ მის გარეშე ვეღარც აღვიქვამდი საკუთარ თავს. მაგიტომაც არ ვიცი, რა მოხდა და რატომ დაეწყო ის საშინელებები. თავიდან ვერც ვიგრძენი, რაღაც რომ შეიცვალა. ეგ მერე მითხრა თვითონვე, – „ამდენი ხანია მკვდარი ვარო“. ჰო. ზუსტად ეგრე თქვა. – „მკვდარი ვარო.“ მე ვერ გავიგე, რა უნდოდა. ის კიდე ეგრე იდგა, ზემოთ იყურებოდა და ისე მელაპარაკებოდა. „შენო აქო რო გგონია ყველაფერი კარგადააო, სინამდვილეში არაა ეგრეო. მგონია, რომ ოთხივე მხრიდან კედლები ამომიშენეს და აღარ შემიძლიაო.“ მართლა ვერ გავიგე, რა უნდოდა. „რა აზრი აქვს ესე ყოფნას, თუ მთელი ცხოვრება ისედაც მკვდარი ვიქნებიო. მე გზები მჭირდება, მთები, მინდვრები და ადამიანებიო. მჭირდება, რომ ვიარო, რომ ღმერთი დავინახო და გავიგო, რა უნდოდაო. დრო მე ფეხებზე მკიდია, მთავარია, ვიცოდე, რომ ნამდვილად არსებობს, ის რისიც მე მჯერაო.“ მეგონა, რომ ჭკუიდან გადაცდა. ისეთი სახით ლაპარაკობდა, ვიფიქრე, შეიშალა-მეთქი. მერე ბავშვებზე დაიწყო ლაპარაკი. „მინდა, რომ სხვაგან წავიდე, სადაც ჭუჭყიანი და ღარიბი ბავშვები ცხოვრობენ, იმათი მამები რომ ყოველ დღე თვრებიან და სცემენო. მაგრამ არაო, მერე მომკლავს იმათი ცქერა. ჯობია, ისეთ ადგილებში ვიარო, სადაც მამებიც და ბავშვებიც ერთად თვრებიან და მერე სულის ამოხდამდე ცეკვავენო. მეც მკერდმოღებულ კაბებს ჩავიცვამ და იმათთან ერთად ვიცეკვებო. მოვეფერები ტილიან თავებზე და ყოველ წამს გავუმეორებ, რომ მიყვარან, იმიტომ, რომ მართლა მიყვარანო. იმათ უფრო იციან თავისუფლება. ან შეიძლება არც იციან, უბრალოდ, შეუძლიათ ყველაფერი გასცენ იმ ერთ ცეკვაში, მთელი თავიანთი ცხოვრება გაიღონო. ისე გამოხატონ, რომ მთლიანად გამოიფიტონ და მერე ბედნიერები იყონ ამითო.“ „გაჩერდი-მეთქი.“ – მე ვუთხარი. უკვე მეშინოდა, რეებსაც ამბობდა. „არაო. შენ მოგისმენია, როგორ გადიან აქ მატარებლებიო? მატარებლის ხმისთვის დაგიყურადებიაო?“ მაგრამ პასუხი ფეხებზე ეკიდა, თავისას მიერეკებოდა: „ხოდა მე ვუსმენ და ვიციო. ეგ ერთადერთია, რაც მამშვიდებს, იმიტომ, რომ მჯერა, რომ ერთხელაც მეც უნდა ჩავჯდე და წავიდეო.“ „მანადგურებ-მეთქი ამათი.“ მემგონი მაშინ მიხვდა საერთოდ, იქ რომ ვიყავი. შემომხედა და ეგრე მიყურებდა. მერე სადღაც წავიდა და გვიან ღამემდე არ გამოჩენილა. მაპატიე, ამდენს რომ გელაპარაკები, მაგრამ ხომ უნდა მეთქვა ოდესმე, რაში წავიდა ამდენი დრო. მოდი ჩემთან.“ – კატას დაუძახა. კატა მივიდა. ხელში აიყვანა და თავზე ეფერებოდა. – „ჰო. ეგრე. იმის მერე სულ შეიცვალა ყველაფერი. ვხვდებოდი, ღამეებს რომ ათენებდა. ზოგჯერ რაღაც წამოუვლიდა და უცებ ძალიან გამხიარულდებოდა ხოლმე. მაგრამ მაინც მეშინოდა, რომ წავიდოდა. იმას არ შეეძლო, ეგრე ეცხოვრა, როგორც ცხოვრობენ სხვა ადამიანები. ერთხელ, ლოგინზე წამოჯდა და მეკითხება, „გესმისო?“ ჰო. მესმოდა. მატარებელი მიდიოდა. უცებ მეუბნება: „ბავშვობაში მამაჩემის ნაბიჯებს ვაყურადებდი, იმიტო, რო მეშინოდაო. ვიცოდიო, რომ მერე ისევ დაუწყებდა დედას ჩხუბს და ყვირილს, მე კიდე უნდა ვმჯდარიყავი მეორე ოთახში და ღმერთისთვის მეხვეწნა, რომ გაეჩერებინაო. ბავშვი ვიყავი, არაფერი ვიცოდი და იმიტომ მეშინოდაო. ის დამპალი ღმერთი კიდე არასოდეს მოდიოდაო.“ ხელები მუხლებზე ეწყო და ისე ლაპარაკობდა: „მე ახლა ვიცი, რომ არაფერია ამაზე საშინელი, როგორიც შიშიო. ხელები სულ მიცივდებოდა და ჩემი თავის მეშინოდა, რომ – გავალ ეხლა მეორე ოთახში და ყველაფერს დავლეწავ, რომ ის ნაბიჭვარი ღმერთი მიხვდეს, რომ მოსვლის დროაო. მერე კიდე მივხვდიო, რომ ღმერთს ეგრე ვერ მოვახედებდი ჩემკენ, თუ არ მოვძებნიდიო. მაგრამ ისიც იცოდეო, რო ზუსტად მაშინ რომ არ მოვიდა ის წყეული ღმერთი, მაგიტო შემიყვარდნენ ის ჭუჭყიანი, ტილიანი ბავშვები, რომლებიც ჯერ არ გამიცვნია, მაგრამ გავიცნობ და ვეტყვი, რომ მიყვარანო. ვეტყვი, რომ ღმერთი არსებობს, რო მე ვნახე ღმერთი და გჯეროდეთო. ჰო, ჰო, მოვატყუებო. საცოდაობაა ეს ქვეყანა, ერთი დიდი საცოდაობაა მეტი არაფერიო. მეცინება ზოგჯერ, ამაზე რო ვფიქრობო.  მაგრამ მაინც მჯერა, რომ სადღაც უნდა იყოს ისეთი ადგილი, სადაც მოვიცილებ ამ ჩემს მარტოობას და სულ თავისუფალი ვიქნებიო.“ უკვე ვიცოდი, რომ წავიდოდა. წავიდოდა, აბა, რას იზამდა. მაგას სხვანაირად არ შეეძლო. მაგას არ შეეძლო შეგუება. წარმოიდგინე, არაფრის რცხვენოდა, – შეეძლო ქუჩაში აყროლებულ მათხოვართან მისულიყო და ჩახუტებოდა და სულ ცალ ფეხზე ეკიდა, ვინ რას იტყოდა. მაგრამ შეგუება არ შეეძლო. იმიტომაც წავიდა, რომ თავის დროზე ვერ შეეგუა და სამაგიერო უნდა გადაეხადა.“ – გაჩუმდა. ეგრე ვისხედით. მეშინოდა ხმის ამოღების. მეგონა, რამე რომ მეთქვა, რაღაც ძალიან მნიშვნელოვანს დავარღვევდი. კაცი კიდე კატას ეფერებოდა… უცებ ხელი მაღლა აიქნია და შემომხედა: „მაგრამ აქამდე მაინც მეგონა, რომ დაბრუნდებოდა. ამდენი წელი ეგრე ვიჯექი და ყოველ ღამეს ველოდი როდის გამოივლიდა მატარებელი. მერე ვიცდიდი, „ახლა დააკაკუნებს და შემოვა და ყველაფერი ძველებურად იქნება-მეთქი.“ მჯეროდა, რომ აუცილებლად უნდა დაბრუნებულიყო. ეხლა კიდე… მალე ლიანდაგებს აყრიან.“ – თენდებოდა. – „ხომ შემეძლო სხვანაირად მეცხოვრა, ცოლი მომეყვანა, შვილები მყოლოდა, ისე მეცხოვრა, როგორც სხვა ადამიანებს, მაგრამ ვერ შევძელი. იმიტომ, რომ თავისი დამპალი ხასიათის მიუხედავად, არავის შეეძლო მასსავით სიყვარული. მე ხომ მაინც ვიცი. მაგას ღმერთის მეტი არავინ სძულდა და ისიც იმიტომ სძულდა, რომ ვერ აპატია ჭუჭყიანი ბავშვები, ვერც იმათი გამომთვრალ მამები და მთელი ეს გულისამრევი საცოდაობა… რაც წავიდა,  იმის მერე აღარაფერი გამიგია მასზე. შეიძლება ახლა სადმე ქუჩაში გდია მარტო ან სხვა კაცზე გათხოვდა ან უკვე ორმოცი წლის  მკვდარია. ჰო. ეგრე. შეიძლება ორმოცი წლის წინ მოიკლა თავი, – აბა, ეგ თავისი სიკვდილით არ მოკვდებოდა, არ დაუშვებდა სხვას, თუნდაც ის სხვა ღმერთი ყოფილიყო, მისთვის რამე გადაეწყვიტა. არ ვიცი. ან კი რაღა უნდა ვიცოდე, როცა ორმოცი წელი ყოველ ღამე ფანჯარასთან ველოდი, როდის გაივლიდა მატარებელი… ეხლა კიდე ლიანდაგები უნდა აყარონ.“

დაიხარა და კატას თავზე აკოცა.

უკვე დღე იყო.

კატის ამბავი

კაცმა მეორე დღეს მოიკლა თავი. მუშებმა იპოვეს. ლიანდაგებზე იწვა. ძილის წამლები დაელია. მეზობლებისგან შევიტყვე ეს ამბავი, როცა პურის საყიდლად გავედი მაღაზიაში. თითქოს სხეული გამიცივდა და ხმა ვერ ამოვიღე. სახლამდე სირბილით მივედი, მაშინვე ფანჯარა გამოვხსენი და ძახილი დავუწყე. ვერაფერზე ვფიქრობდი. მერე ისევ გარეთ გავვარდი, ხალხს შევერიე და მათ რაღაცებს ვუმტკიცებდი. ვეუბნებოდი, “სულ ამათი ბრალია, არ უნდა გაეუქმებინათ სადგური-მეთქი“. არ მაინტერესებდა, რომ, როგორც გიჟს, ისე მიყურებდნენ. მერე უცებ ვიგრძენი, რომ ძალა აღარ მქონდა, რომ ეს ადამიანები – თავიანთი მძინარე ცხოვრებიდან გამოსულები, ვერასოდეს გაიგებდნენ რას ვლაპარაკობდი და უკან დავბრუნდი…

ღამეები ფანჯარასთან ისევ გაგრძელდა. ამჯერად დუმილს აღარავინ არღვევდა. ჰოდა ვისხედით ეგრე მე და კატა და ვუყურებდით როგორ მიდიოდა დრო სადღაც. რამდენი ხნის უძილო ვიყავი, აღარც მახსოვდა. ყველაფერს მნიშვნელობა ჰქონდა დაკარგული. ფანჯარასთან მიმჯდარს წარმოუდგენლად მეჩვენებოდა, რომ მეც ამ სამყაროს ნაწილი ვიყავი და მასში ვმოძრაობდი. ჩემთვის მხოლოდ კატა იყო და ღამეები გაუქმებულ სადგურთან ახლოს. ჰოდა ერთხელ, როცა კატა ჩემი ფანჯრის რაფაზე გადმოძვრა და გაიტრუნა, მივხვდი, რომ ამის მეტი ტკივილი აღარ არსებობდა, – ამის მეტი მხოლოდ სიკვდილი შეიძლებოდა ყოფილიყო, – როგორც კაცმა თქვა და გადავწყვიტე, მთაზე ასვლას შევდგომოდი…

ბინის პატრონს დავურეკე და ვუთხარი, რომ გადასვლას ვაპირებდი. მკითხა, რამით უკმაყოფილო ხომ არ ხარო და მოვატყუე, თითქოს ისევ მშობლებთან ვაპირებდი ცხოვრებას. შემპირდა, რომ იმ საღამოსვე მოვიდოდა და ყველაფერს მოვაგვარებდით. ჩემი ნივთები ჩანთაში ჩავყარე და სახლი მივალაგე. ცოტა ხანში მეპატრონეც გამოჩნდა. როცა მოვრიგდით და წასვლის დრო დადგა, ფანჯარასთან მივედი და კატას დავუძახე. კატა მოვიდა. ხელში ავიყვანე, ჩანთა მოვიკიდე და წამოვედი. მთელი გზა კნაოდა, ვიდრე ქალაქის მეორე ბოლომდე მივაღწევდი. ღარიბი უბანი იყო ძველებური სახლებით, მაგრამ ერთადერთი ადგილი, რომელიც მატარებლის სადგურთან მდებარეობდა. ბინის მოძებნა წინასწარ არ მიფიქრია. სადგურთან ახლოს ყოველთვის ქირავდება ბინები, რადგან აქ მუდმივად ჩამოდიან ადამიანები, რომლებიც მერე ისევ სადღაც უნდა წავიდნენ…

დიდი ვერაფერი ბინა ვიშოვე, მაგრამ მაინც კმაყოფილი ვიყავი. ბარგის ამოლაგება შემდეგისთვის გადავდე. უკვე ღამე იყო. ფანჯარასთან ვიჯექი და ველოდი. მომბეზრდა. საწოლზე მივეგდე. მინდოდა მეყვირა და თავი არ მქონდა. მერე მატარებელიც გამოჩნდა. ჯერ შორიდან გავიგონე ხმა, მერე თანდათან მოახლოვდა. დგნ-დგნ-დგნ – ხრჭიალებდნენ ბორბლები, -დგნ-დგნ-დგნ – თითქოს ყოველი მხრიდან მესმოდა და ვხვდებოდი, რატომ არ მეძინა ამდენი ხანი, რომ თურმე საჭირო ყოფილა იმის ცოდნა, რომ შეგვიძლია ერთხელ ისე წავიდეთ წრის გარღვევა რომ მოვახერხოთ. ალბათ ადამიანები იღიმოდნენ და ხელებს უქნევდნენ სადგურზე ჩამომდგარ უცნობებს. მე კიდე ეგრე ვიწექი, მატარებლის ხმას ვუსმენდი და სანამ ჩამეძინოდა, ვუყურებდი, როგორი ღვთაებრივი სიმშვიდით იჯდა კატა ფანჯრის რაფაზე.

                                                                                             ©  მარი ბექაური  11.2012

Advertisements
დატოვე კომენტარი

3 Comments

  1. kargi iyo momewona sakmaod

    პასუხი
  2. კარგი გოგო ხარ. ძალიან ნიჭიერი.

    პასუხი
  3. Mari dzalian kargi xar

    პასუხი

დატოვე კომენტარი

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s

%d bloggers like this: